آموزش حل مسئله به کودکان
  1. خانه
  2. روانشناسی کودک
  3. مهارت‌های فرزندپروری
  4. آموزش حل مسئله به کودکان در ۱۰ گام مؤثر + معرفی بازی و کتاب

آموزش حل مسئله به کودکان در ۱۰ گام مؤثر + معرفی بازی و کتاب

  1. خانه
  2. روانشناسی کودک
  3. مهارت‌های فرزندپروری
  4. آموزش حل مسئله به کودکان در ۱۰ گام مؤثر + معرفی بازی و کتاب
آموزش حل مسئله به کودکان در ۱۰ گام مؤثر + معرفی بازی و کتاب
آموزش حل مسئله به کودکان

مطمئنا به‌عنوان والدین دوست دارید که فرزندتان بتواند مشکلات خود را حل کند و مسئولیت انتخاب‌ها و تصمیماتش را بپذیرد. از سوی دیگر، در صورت تحقق این مسئله کمتر مجبور می‌شوید که با او در این مورد بحث کنید که چه کاری انجام دهد و چه کاری انجام ندهد. در این شرایط، آموزش حل مسئله به کودکان می‌تواند به کمک شما بیاید.

مطالعات نشان می‌دهند کودکانی که فاقد مهارت حل مسئله هستند ممکن است بیشتر در معرض خطر افسردگی و خودکشی باشند. بنابراین، مهم است که این مهارت هرچه زودتر به کودکان آموزش داده شود. شما می‌توانید آموزش حل مسئله به کودک را از سنین پیش‌دبستانی او شروع کنید و به فرزندتان کمک کنید که در ادامه زندگی نیز مهارت‌های خود را تقویت کند. در ادامه با نحوه آموزش حل مسئله به کودکان آشنا می‌شوید اما قبل از آن لازم است در مورد اهمیت این موضوع بیشتر بدانید.

آموزش حل مسئله به کودکان

اهمیت آموزش حل مسئله به کودکان

کودکان هرروز در زمینه‌های مختلف مثل تحصیل یا ارتباط با دوستان با مشکلاتی روبرو می‌شوند. بااین‌حال، تعداد کمی از آن‌ها از مهارت حل مسئله برای مواجهه با این مشکلات برخوردارند. این کودکان، معمولا در هنگام روبرو شدن با مشکل از انجام هر کاری اجتناب می‌کنند. درنتیجه به‌جای اینکه برای حل مسئله انرژی صرف کنند این انرژی را صرف اجتناب از مسئله می‌کنند. به همین دلیل بسیاری از این کودکان از مدرسه عقب می‌مانند یا نمی‌توانند دوستی‌هایشان را حفظ کنند. این در صورتی است که آموزش حل مسئله به کودکان می‌تواند از این مشکلات پیشگیری کند.

بچه‌هایی که فاقد مهارت حل مسئله هستند بدون اینکه انتخاب‌های خود را تشخیص دهند دست به عمل می‌زنند. برای مثال، کودکی که می‌بیند هم‌بازی‌اش جلوی راه او را گرفته است ممکن است برای حل مسئله او را بزند یا وقتی می‌بیند همکلاسی‌هایش او را مسخره می‌کنند بدون اینکه راه‌حل‌های ممکن را در نظر بگیرد از کلاس بیرون می‌رود. این انتخاب‌های تکانشی ممکن است در طولانی‌مدت مشکلات بزرگتری ایجاد کند.

نحوه آموزش مهارت حل مسئله به کودکان

ذهن کودکان در حال رشد است و هر نوع فشار یا استرس ناخواسته می‌تواند آن‌ها را ناامید و دلسرد کند. اگر از کودکان خواسته شود که به‌تنهایی تصمیم بگیرند آن‌ها ممکن است احساس کنند که به‌شدت تحت‌فشار هستند. بااین‌حال، اگر از راهکارهای زیر استفاده کنید می‌توانید در مورد مشکلات و مواجهه موثر با آن‌ها به فرزندتان بیاموزید. در ادامه با نحوه آموزش حل مسئله به کودکان آشنا می‌شوید.

مسئله را بشناسید

وقتی فرزندتان با مسئله‌ای روبرو شده باشد ممکن است متوجه شوید که او کمی کناره‌گیر و ساکت شده است. در این شرایط، مهم است که با فرزندتان در مورد آنچه او را آزار می‌دهد صحبت کنید. چه مسئله در مورد قلدری در مدرسه باشد چه درس یا مسائل مرتبط با دوستی، گفتگو با کودک ممکن است به او کمک کند که با مسئله بهتر مواجه شود.

به کودک کمک کنید که راه‌حل را پیدا کند

پیدا کردن راه حل

پس‌ازاینکه مسئله را تشخیص دادید مهم است که به فرزندتان کمک کنید راه‌حل‌های احتمالی آن را پیدا کند. اگر کودک راه‌حل‌هایی خنده‌دار را مطرح کرد او را مسخره نکنید. تلاش‌هایش را تحسین کنید و سپس در مورد راه‌حل‌هایی که به او کمک می‌کند تا مسئله را حل کند با یکدیگر صحبت کنید.

بیش‌ازاندازه مداخله نکنید

مهم است که بخشی از زندگی فرزندتان باشید اما گاهی اوقات اشکالی ندارد که به کودک اجازه دهید به‌تنهایی مشکلاتش را حل کند. به کودک به صورتی آزادی بدهید که بتواند برای مشکلاتش راه‌حل پیدا کند و دائما دور و بر کودک نپلکید.

با کودک در مورد مزایا و معایب راه‌حل صحبت کنید

وقتی در حال کمک به فرزندتان برای حل مسئله هستید لازم است به او کمک کنید که جوانب مثبت و منفی راه‌حل‌هایی که به ذهنش می‌رسد را بررسی کند و درنهایت، اجازه دهید آگاهانه تصمیم بگیرد. به‌این‌ترتیب شما به کودک می‌آموزید که مسئولیت تصمیماتش را نیز بپذیرد.

به کودک کمک کنید که تصمیم درست بگیرد

حتی ممکن است پس از بررسی جوانب مثبت و منفی راه‌حل‌ها، درنهایت کودک تصمیم نامناسبی بگیرد. در این شرایط، لازم است پا پیش بگذارید و به کودک در تشخیص تصمیم درست کمک کنید.

کودک را تشویق کنید راه‌حل‌های مختلف را امتحان کند

ممکن است گاهی اوقات اتفاق بیفتد که یک راه‌حل خاص برای یک مشکل جواب ندهد. در این شرایط مهم است کودک خود را تشویق کنید که راه‌حل‌های دیگر را امتحان کند.

الگوی مناسبی برای فرزندتان باشید

کودکان دوست دارند از والدین خود تقلید کنند. اگر فرزند شما ببیند در روبرو شدن با مشکلات، رویکرد مثبتی دارید درنتیجه او نیز می‌تواند با روش‌های مثبت و کمتر استرس‌زا با مشکلات خود روبرو شود. در صورت تمایل می‌توانید در خانه یک فرهنگ حل مسئله خانواده ایجاد کنید. در این صورت، هر کس می‌تواند مشکلات خود را با بقیه اعضای خانواده در میان بگذارد.

بازی خلاقانه انجام دهید

برخی از فعالیت‌های سرگرم‌کننده می‌توانند پایه و اساس حل مسئله را از سنین پایین در کودکان ایجاد کنند. استفاده از بازی‌هایی مانند آجرهای بازی و آجرهای خانه‌سازی و غیره به فرزندتان کمک می‌کند که مهارت‌های حل مسئله خود را به‌صورت عملی به کار ببرد.

مراحل اساسی را به فرزندتان بیاموزید

به کودک در تصمیم گیری کمک کنیدبرای آموزش حل مسئله به کودکان می‌توان برخی از مراحل اساسی را به آن‌ها آموخت که بتوانند در موقعیت‌های مختلف از آن‌ها استفاده کنند. برای این کار لازم است از فرزندتان بخواهید مشکل را شناسایی کند و آن را به قسمت‌های کوچکتر تقسیم کند. به‌محض اینکه مسئله شناسایی شد و به قسمت‌های کوچکتر تقسیم شد، مواجهه با آن می‌تواند برای کودک راحت‌تر باشد.

در مورد شکست به فرزندتان بیاموزید

مهم است که به کودک خود بیاموزید شکست خوردن یا اشتباه کردن اشکالی ندارد و همچنین قابل‌قبول است. عدم پذیرش شکست می‌تواند مانع توانایی فرزندتان در درک مشکلات شود و درنتیجه این مسئله، او نمی‌تواند برای یافتن راه‌حل‌های بهتر تلاش کند.

بازی‌هایی برای آموزش حل مسئله به کودکان

هرچقدر روش شما برای آموزش حل مسئله به فرزندتان سرگرم‌کننده و جالب‌تر باشد توجه کودک بیشتر به این یادگیری جلب می‌شود. در ادامه با چند بازی برای آموزش حل مسئله به کودکان آشنا می‌شوید.

گنج را پیدا کن

این بازی یک فعالیت عالی برای آموزش مهارت حل مسئله به کودکان است. همچنین کودک با انجام آن، مفهوم کار تیمی و همکاری مشترک در یک گروه را بهتر درک می‌کند. برای انجام بازی لازم است چند مکان در خانه را مشخص کنید و در هر یک از آن‌ها سرنخی بگذارید. در این بازی، پیدا کردن هر سرنخ، نشانه‌ای برای رسیدن به سرنخ بعدی می‌دهد و درنتیجه همه این سرنخ‌ها کودک به یک پاداش می‌رسد.

پازل

چیدن قطعات به‌هم‌ریخته پازل راهی عالی برای آموزش حل مسئله به کودکان است. می‌توانید پازل‌هایی را از فروشگاه اسباب‌بازی برای فرزندتان بخرید یا کودک می‌تواند با نقاشی کردن یک شکل و سپس بریدن آن به قطعات مختلف، برای خودش یک پازل درست کند.

زمین را لمس نکن

زمین رو لمس نکن، یک بازی جالب است که می‌تواند در مکان‌های محدود بازی شود و قوانین ساده‌ای نیز دارد. در این بازی، کودک بدون اینکه پا بر روی زمین بگذارد لازم است از نقطه الف به نقطه ب برود. او برای این کار نیاز دارد تا از اشیاء مختلف دیگری مانند صندلی، چهارپایه غیره استفاده کند تا مسیر را بدون تماس پاها با زمین طی کند و به انتهای آن برسد.

معرفی بازی برای حل مسئله کودک

سریع‌ترین هواپیما

اکثر بچه‌ها درست کردن هواپیماهای کاغذی را یاد می‌گیرند. این کار می‌تواند به آن‌ها کمک کند که سعی کنند هواپیماهای کاغذی بهتری بسازند. در این بازی، کودک لازم است فکر کند و از روش‌های مختلفی استفاده کند تا درنهایت بتواند هواپیمایی بسازد که مسافت طولانی‌تری را طی می‌کند.

نقطه‌بازی

در این بازی، لازم است بر روی یک صفحه کاغذ، نقاطی را با فاصله نیم سانتیمتر از یکدیگر به‌صورت عمودی و افقی بکشید. در هر نوبت، هر بازیکن می‌تواند دو نقطه را با استفاده از کشیدن خط به یکدیگر وصل کند. کسی که زودتر بتواند با وصل کردن نقاط به همدیگر، مربع بسازد صاحب مربع می‌شود و داخل آن حرف اول اسم خود را می‌نویسد. برنده این بازی کسی است که بیشترین مربع‌ها را داشته باشد.

ماز

یکی دیگر از بازی‌های بسیار سرگرم‌کننده برای آموزش حل مسئله به کودکان، ماز است. کودک در این بازی لازم است راه پرپیچ‌وخمی را طی کند تا به انتهای ماز برسد. شما می‌توانید این مازها را در کتاب‌های فکری مختلف و مجلات پیدا کنید.

ساختن آسمان‌خراش

می‌توانید از فرزند خود بخواهید این کار را به‌تنهایی انجام دهد یا می‌توانید برای ساخت بلندترین آسمان‌خراش مسابقه‌ای را میان فرزندتان و دوستانش برگزار کنید. تمام آنچه شما برای این بازی نیاز دارید یک بسته آجر ساختمان‌سازی اسباب‌بازی است.

اندازه مناسب را پیدا کن

آشپزخانه شما می‌تواند وسایل مناسب برای این بازی را فراهم کند. به‌احتمال‌زیاد در آشپزخانه شما ظروف مختلف در اندازه‌های مختلف وجود دارند. در ظرف‌ها را در یک جعبه قرار دهید و سپس از کودک بخواهید در مناسب برای هر یک از ظروف را پیدا کند. این بازی نه‌تنها برای آموزش حل مسئله به کودکان مفید است بلکه می‌تواند تجسم فضایی آن‌ها را نیز بهبود ببخشد.

کتاب آموزش مهارت‌های حل مسئله به کودکان

معرفی کتاب برای حل مسئله کودکیکی از روش‌های بسیار کاربردی برای آموزش حل مسئله به کودکان، خواندن کتاب‌هایی در این زمینه برای آن‌هاست. کودکان در هنگام خواندن داستان‌ها، خود را به‌جای شخصیت‌های کتاب می‌گذارند و در ذهن خود برای حل مسئله‌ای که شخصیت داستان با آن روبروست به دنبال راه‌حل می‌گردند.

همچنین مهم است که در هنگام خواندن داستان، از فرزندتان بخواهید در مورد راه‌حل‌هایی که به ذهنش می‌رسد با شما صحبت کند و سپس در مورد مزایا و معایب هر راه‌حل با یکدیگر بحث کنید. در حال حاضر، کتاب‌های بسیاری وجود دارند که می‌توانند برای آموزش حل مسئله به کودکان مفید باشند. در ادامه به چند مورد از آن‌ها اشاره شده است.

  • با یک مشکل چه کار می‌توانم بکنم؟
  • بگذار فکر کنم: حل مسئله و تفکر خلاق
  • تو می‌توانی مشکل خودت را حل کنی
  • هارولد و مداد شمعی بنفش
  • هر وقت خوک‌ها پرواز کنند
  • گنجشک که بال‌وپر داشت

یک داستان کودکانه در مورد حل مسئله

علاوه بر روش‌ها، بازی‌ها و کتاب‌هایی که برای آموزش حل مسئله به کودکان مطرح شد شما می‌توانید از داستانی که در ادامه مطرح می‌شود نیز برای آموزش این مهارت به فرزندتان استفاده کنید. توجه داشته باشید که این بازی به‌عنوان نمونه مطرح شده است و شما می‌توانید با الهام گرفتن از این داستان، قصه‌های دیگری برای فرزندتان بگویید و به او کمک کنید که برای مشکلی که شخصیت داستان با آن روبرو شده است راه‌حل پیدا کند. در ادامه یک داستان کودکانه در مورد حل مسئله مطرح شده است.

حسام همیشه صبح‌ها دیر از خواب بیدار می‌شد و این مسئله باعث شده بود که اکثر مواقع دیر به مدرسه برسد. مادر و پدرش صبح‌ها بارها او را صدا می‌زدند، او را نوازش می‌کردند و با او به‌آرامی صحبت می‌کردند تا حسام برای بلند شدن از جایش متقاعد شود. او اگرچه مدرسه را دوست داشت اما خوابیدن را هم دوست نداشت از دست بدهد. این مسئله کم‌کم داشت مشکل‌ساز می‌شد و مدیر مدرسه بارها به حسام اخطار داده بود که به‌موقع به مدرسه برسد.

  1. به نظر شما حسام با چه مشکلی روبرو بود؟
  2. چه راه‌حل‌هایی برای این مشکل به ذهن شما می‌رسد؟
  3. به نظر شما از میان این راه‌حل‌ها، کدام‌یک از آن‌ها بهترین راه‌حل است؟

معرفی قصه برای آموزش حل مسئله به کودکان

جمع بندی

درنهایت، مهارت حل مسئله می‌تواند به کودکان کمک کند که با استقلال و مسئولیت‌پذیری بیشتری مشکلات خود را حل کنند و همچنین، در تحصیل و در رابطه با دوستان خود کمتر با مشکل مواجه شوند. برای آموزش حل مسئله به کودکان، مهم است که به فرزندانتان اجازه دهید راه‌حل‌هایی برای مشکلات خود پیدا کنند و سپس در مورد این راه‌حل‌ها با یکدیگر صحبت کنید. استفاده از بازی‌ها و کتاب‌های مربوط به حل مسئله نیز می‌تواند در این زمینه بسیار مفید باشد.

نویسنده: مینا معین

منابع: Parentingfirstcry / verywellfamily

 

میانگین امتیاز: 0 / 5. تعداد آرا: 0

guest
0 دیدگاه
Inline Feedbacks
View all comments
مطالب مرتبط:
فهرست