مسئولیت پذیری در کودکان
  1. خانه
  2. روانشناسی کودک
  3. مهارت‌های فرزندپروری
  4. مسئولیت پذیری در کودکان

مسئولیت پذیری در کودکان

  1. خانه
  2. روانشناسی کودک
  3. مهارت‌های فرزندپروری
  4. مسئولیت پذیری در کودکان
مسئولیت پذیری در کودکان
مسئولیت پذیری در کودکان

بسیاری از ما والدین در شرایط مختلف تلاش می‌کنیم تا مسئولیت پذیری در کودکان را تقویت کنیم. خیلی از ما اعتقاد داریم که مسئولیت پذیری در کودکان با سپردن و محول کردن کارهای روزمره به آن‌ها میسر می‌شود. کارهایی نظیر خالی کردن سطل زباله و ..

راستش را بخواهید اگرچه این کارها برای اداره‌ی خانه اهمیت دارند، اما چه بسا در ایجاد احساس مسئولیت پذیری در کودکان هیچ تاثیر مثبتی نداشته باشند! واقعیت این است که هیچ‌گاه تمی‌توان مسئولیت را تحمیل کرد. مسئولیت فقط در درون فرد رشد می‌کند و بر اساس معیار‌ها و ارزش‌هایی که کودک در خانواده و جامعه کسب می‌کند، هدایت می‌شود.

مسئولیت‌پذیری در کودکان

مسئولیت پذیری در کودکان: کلید موفقیت در آینده

مسئولیت‌پذیری از جمله مهارت‌های بسیار مهمی است که باید به کودک آموزش داده شود. چرا؟ زیرا کودکی که در آن احساس مسئولیت پرورش‌یافته و توسعه پیدا کرده است، احتمال موفقیتش در مدرسه، محل کار و جامعه بیشتر است. افراد مسئولیت‌پذیر، بر سر تعهدی که داده‌اند می‌مانند و کاری که توافق‌کرده‌اند را انجام می دهند. همین اتفاق باعث می‌شود که دیگران بیشتر روی آن‌ها حساب باز کنند و به آن‌ها اعتماد کنند. همه‌ی این‌ها دریچه‌ای است به روی موفقیت در زندگی شخصی و کاری!

حال که با اهمیت مسئولیت‌پذیری در کودکان آشنا شدیم، این سوال مطرح می‌شود که آموزش مسئولیت‌پذیری از کجا و با کمک چه کسانی شروع می‌شود؟ پاسخ ساده است. از خانه و با کمک پدر و مادر! همراهمان باشید تا در ادامه درباره‌ی این موضوع بیشتر حرف بزنیم.

آموزش مسئولیت پذیری به کودکان

آرزوی بسیاری از ما این است که کودکانمان افرادی مسئول و متعد بار بیایند و دوست داریم این احساس مسئولیت از ارزش‌های نیکو و بنیادی سرچشمه بگیرد. اما آیا در عمل هم چنین نگاه وسیعی داریم؟ بررسی‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از والدین، مسئولیت پذیری یا عدم مسئولیت پذیری کودک را در روابط و شرایطی عینی مشاهده می‌کنند: شرایطی مانند مرتب نبودن اتاق، دیر رسیدن کودک به مدرسه و ..

اما احتمال دارد که کودک اتاقش را مرتب کند، به موقع هم به مدرسه برود اما باز هم تصمیم‌های غیرمسئولانه‌ای اتخاذ کند. این موضوع در کودکانی دیده می‌شود که همواره به آن‌ها گفته شده چه بکنند و چه نکنند! به همین خاطر آن‌ها فرصت کمی پیدا می‌کنند تا به قضاوت و تصمیم‌گیری بپردازند..

پس می‌توان گفت که مسئله آموزش مسئولیت‌پذیری به کودکان، به والدین و ارزش‌هایی برمیگردد که آن‌ها در هنگام تعلیم و تربیت کودک از آن بهره می‌برند. یعنی والدین در ابتدا باید از نگرش‌ها و مهارت‌های خود شروع کنند. باید بدانیم که نمی‌توان آموزش‌های مربوط به مسئولیت پذیری در کودکان را با حرف به آن‌ها منتقل کرد بلکه باید این آموزش‌ها را در عمل نشان داد.

تعریف مسئولیت‌پذیری برای کودکان

آموزش مسئولیت‌پذیری به کودکان

قبل از پرداختن به پرورش مسئولیت‌پذیری در کودکان لازم است با این مفهوم بیشتر آشنا شوید. مسئولیت‌پذیری یک مفهوم بسیار گسترده است که موارد مختلفی را شامل می‌شود. این موارد عبارت‌اند از:

  • قابل‌اعتماد بودن به این معنی که دیگران بتوانند بر روی شما حساب کنند
  • پایبندی به قول‌ها و توافقات
  • انجام دادن تعهدات خود
  • انجام کارها با حداکثر توانایی خود
  • افتخار کردن به خود در هنگام درست انجام دادن کارها و همچنین پذیرش اشتباهات خود
  • عضوی فعال بودن در خانواده، گروه و جامعه

مسئولیت‌پذیری کلید موفقیت کودکان در مدرسه و در دنیای بزرگ‌تر در هنگام رشد کردن است.

سن مسئولیت‌پذیری کودکان

سن مسئولیت‌پذیری در کودکان

مسئولیت‌پذیری در کودکان سن مشخصی ندارد. هر زمان که می‌توانید، لازم است به فرزند خود یاد بدهید که مسئولیت مسائلی که درگیر آن است را به عهده بگیرد. این بدین معنی نیست که شما می‌توانید از فرزند سه‌ساله خود انتظار داشته باشید که در تمیز کردن ماشین یا خرید کردن به شما کمک کند اما قطعا می‌توانید از او بخواهید که اسباب‌بازی‌هایش را جمع کند و بعد از پایان بازی آن‌ها را در جعبه قرار دهد.

بنابراین، آموزش مسئولیت‌پذیری هر چه زودتر شروع شود بهتر است. با این حال، شما لازم است تکالیف و وظایف را متناسب با سن فرزندتان تعریف کنید. بسیاری از بچه‌ها بعدازاینکه متوجه می‌شوند که می‌توانند کارهای بی‌شماری را انجام دهند دوست دارند مسئولیت‌های بیشتر و پیچیده‌تری را انجام دهند.

توجه به احساسات، گامی مهم در پرورش مسئولیت پذیری در کودکان

تاثیرگذاری این آموزش‌ها به رابطه‌ی ما با کودکانمان بستگی دارد. در بهبود ارتباط با کودکانمان، نیاز است به آن‌چه کودکان در درون خودشان فکر و احساس می‌کنند توجه کنیم. چگونه از احساسات و اندیشه‌های کودک باخبر شویم؟ در این زمینه کودکان به ما کمک خواهند کرد! احساسات آن‌ها در رفتار و وضع حرکت آن‌ها نمایان است. فقط کافیست با گوش شنوا و چشمی بینا به آن‌ها توجه کنیم.

وقتی کودک، خسته و کشان کشان از مدرسه به خانه می‌آید، می‌توانیم حدس بزنیم که اتفاق بدی برای او افتاده است اما نباید گفتگو با کودک را با انتقاد شروع کنیم:

«باز دوباره چیکار کردی؟ با دوستت قهر کردی؟»

«چرا لب و لوچه‌ت آویزونه؟»

به جای این سخنان می‌توانیم حرف‌هایی بزنیم که کودک متوجه میزان فهم و درک ما از شرایط موجود شود:

«حتما امروز اتفاق بدی برات افتاد»

«کسی اذیتت کرده؟»

بهتر است از پرسش‌هایی استفاده کنیم که همدردی ما را با کودک نشان دهد. یادمان باشد که کودکان از آن چیزی که در زندگی با آن برخورد می‌کنند آموزش می‌بینند. اگر در زندگی با انتقاد و سرزنش مواجه باشند، احساس مسئولیت را فرا نمیگیرند. آن‌ها در این وضعیت یاد می‌گیرند گه همیشه خود را محکوم کند و درباره‌ی قضاوت‌های خودش شک و تردید داشته باشد. توانایی‌های خودش را دست کم بگیرد و به دیگران اعتماد نکند!

هیچ میان‌بری وجود ندارد!

کودکان به صورت ذاتی با احساس مسئولیت به دنیا نمی‌آیند و در سن و سال خاصی به صورت ناگهانی آن را کسب نمیکنند. احساس مسئولیت به تدریج و با گذشت زمان کسب می‌شود. مسئولیت پذیری در کودکان نیاز به تمرین روزانه دارد تا کودک در مورد مباحثی که مناسب سن و سال و قدرت درک اوست، به داوری بپردازد.

ما در دوره‌ی استقلال و مسئولیت پذیری کودک تلاش کرده‌ایم که در ابتدای این مسیر طولانی همراهتان باشیم و آموزش‌های لازم را به شما ارائه دهیم. باز هم نیاز به یادآوری است که مهم‌ترین مسئله، پایداری و ممارست است. درست مانند آموزش هر مهارت دیگری، مسئولیت‌پذیری نیز به زمان و تمرین نیاز دارد. ما فقط در این دوره تلاش می‌کنیم که اوایل این مسیر طولانی را برای شما کمی هموار کنیم. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به دوره‌ مسئولیت‌پذیری کودک مراجعه کنید.

مسئولیت پذیری در کودکان | حق اظهار نظر یا حق انتخاب؟

مسئولیت‌پذیری کودکانبیان این نکته مهم است که آموزش مسئولیت پذیری در کودکان از همان اوایل زندگی آغاز می‌شود. مسئولیت زمانی پرورش پیدا می‌کند که برای کودکان این حق را قائل شویم که در اموری که بر زندگی آن‌ها تاثیر می‌گذارد، نظر بدهند و هرجا که لازم است انتخاب کنند.

اما باید مرز بین اظهار نظر و انتخاب را به درستی بشناسیم. در برخی موارد که اتفاق کاملا در قلمرو مسئولیت کودک است، باید به کودک حق انتخاب داد. اما برخی موارد وجود دارد که بر رفاه و آسایش کودکمان تاثیر می‌گذارد. این اتفاقات در حوزه‌ی مسئولیت ماست. کودک ممکن است در این موارد حق اظهار نظر داشته باشد اما این ما هستیم که جای او انتخاب می کنیم. بیایید حوزه‌های مختلف را بررسی کنیم تا بیشتر با این موضوع آشنا شویم:

غذا

حتی از کودکان دوساله هم می‌توان پرسید که آیا نصف لیوان شیر را می‌خورد یا تماش را. در بحث غذا، کودکان را باید آگاهانه در موقعیت‌هایی قرار دهیم که از بین چند چیز، یکی را انتخاب کنند. یعنی بهتر است از کودک خردسال نپرسیم که : برای صبحانه چه می‌خواهی؟ بهتر است از او بپرسیم که برای صبحانه شیر را گرم کنم یا آن را سرد میخوری؟

پیامی که کودک در این موقعیت دریافت می‌کند این است که او در امور مربوط به خودش تا حدی مسئولیت دارد. او صرفا گیرنده نیست بلکه در برخی تصمیم‌ها مشارکت می‌کند.

بسیاری از مشکلات غذایی که در کودکان به وجود می‌آید اغلب به این دلیل است که بسیاری از پدر و مادرها بیش از حد به ذائقه‌ی کودم توجه می‌کنندو به جای غر زدن به کودک به منظور خوردن سبزیجات و لیست کردن سیاهه‌ای از فواید آن‌ها، بهتر است در زمینه حساسیت زیادی به خرج ندهیم. به جای آن خوب است که غذاهای خوب، مقوی و متنوعی برای کودک فراهم کنیم و او را آزاد بگذاریم که هرچقدر که میل دارد از غذاها بخورد.

یادمان نرود که غذا خوردن در حوزه‌ی مسئولیت کودک قرار دارد.

پوشاک

خرید لباس برای کودک از جمله مسئولیت‌های پدر و مادر به شمار می‌آید. پدر و مادر باید بر اساس نیاز کودک و بودجه‌ای که دارند، چند نمونه لباس را برگزینند و از میان آن‌ها، به کودک حق انتخاب دهند.

تکالیف مدرسه

تکالیف مدرسه و مسئولیت پذیری

از کلاس اول ابتدایی به بعد، والدین باید طوری رفتار کنند که این پیام به کودک منتقل شود: انجام تکالیف مدرسه موکدا در قلمرو مسئولیت کودک و معلم اوست. والدین نباید در مورد انجام تکالیف کودک مرتبا نظارت و رسیدگی کنند مگر زمانی که خود کودک از آن‌ها درخواست کند.

فراموش نکنیم که ارزش اصلی تکالیف در خانه، کسب دانش بیشتر نیست! بلکه این است که تجربه‌ی کار کردن بدون کمک دیگران را به کودک می‌دهد. برای حفظ این ارزش، باید بر اساس ظرفیت کودک به او تکلیف بدهیم که بتواند به صورت مستقل و با دریافت کمک کمی از دیگران، آن‌ها را انجام بدهد. کمک به کودکان در این زمینه فقط این فکر را به او القا می‌کند که به تنهایی نمی‌تواند از پس انجام تکلیف‌هایش بر بیاید.

وقتی که پدر یا مادر بیش از حد نسبت به مسائل فرزندش در مدرسه حساسیت نشان دهد، کودک نگران این موضوع می‌شود که آن‌ها دارند در خودمختاری و استقلال او مداخله می‌کنند. به همین علت تلاش می‌کند با برآورده نکردن اهداف والدینش، احساس استقلال خودش را بازیابد.

پول تو جیبی

ابتدا بهتر است با تعریف پول توجیبی و نقش آن در پرورش مسئولیت پذیری در کودکان آشنا شویم. پول توجیبی پاداشی برای رفتار خوب کودک نیست. بلکه یک وسیله‌ی آموزشی و تربیتی است که هدف مشخصی دارد: کسب تجربه به هنگام استفاده از پول از طریق پذیرش مسئولیت و اعمال کردن حق انتخاب. به همین دلیل، نظارت بیش از حد، هدف اصلی این روش را به حاشیه می‌برد.

باید انتظار این را داشته باشیم که کودک ممکن است ولخرجی کند یا پول توجیبی اش را حیف و میل کند. در این مواقع بهتر است در خصوص ولخرجی‌های بی مورد با او به طور جدی صحبت کنیم یا شاید لازم باشد که پول توجیبی را در دو یا سه نوبت به کودک پرداخت کنیم. فراموش نکنیم که نباید به هنگام عصبانیت، پول توجیبی کودک را کم کنیم یا به هنگام خوشحالی، به دلخواه مقدار پول توجیبی وی را افزایش دهیم.

همچنین پول توجیبی باید متناسب با بودجه‌ی ما باشد. این‌که دیگران در این باره چه نظری دارند و چگونه رفتار می‌کنند نباید معیار تصمیم‌گیری‌های ما قرار بگیرد. ما نباید بیش از توانمان به کودک پول تو جیبی بدهیم. اگر کودک اعتراض کرد می‌توانیم کاملا همدلانه و صادقانه به او بگوییم: دلم می‌خواست پول توجیبی بیشتری به تو بدهم ولی بودجه‌ی ما محدود است» این طرز برخورد بسیار بهتر از آن است که تلاش کنیم او را متقاعد کنیم که به مقدار بیشتری نیاز ندارد.

و نکته‌ی آخر در مورد پول تو جیبی: اگر بعد از مخارج مختلف، مقداری پول از پول تو جیبی کودک باقی ماند، خودش در این باره تصمیم‌گیرد که دوست دارد آن را پس انداز کند یا به ریخت و پاش بپردازد.

چگونه فرزندی مسئولیت‌پذیر داشته باشیم؟

چگونه فرزندی مسئولیت پذیر داشته باشیمکارهای زیادی وجود دارد که با انجام آن‌ها می‌توانید به فرزند خود کمک کنید مسئولیت‌پذیر شود و بتواند تکالیف و وظایف خود را مدیریت کند. در ادامه با راهکارهای پرورش مسئولیت‌پذیری در کودکان آشنا می‌شوید.

به فرزندتان اجازه دهید که به شما کمک کند

وقتی فرزندتان می‌خواهد در کارهای خانه به شما کمک کند به او غر نزنید یا او را مسخره نکنید. به جای آن، لبخند بزنید و فرزندتان را به انجام کار دعوت کنید، حتی اگر طول بکشد. این کار گروهی، فرصتی گران‌بهاست برای اینکه فرزندتان را آماده ورود به دنیای بیرون کنید و به او احساس توانمندی بدهید. وقتی از کودک می‌خواهید که به شما کمک کند درواقع به او احساس ارزشمندی می‌دهید و این احساس همیشه برای فرزندتان ماندگار خواهد شد.

به فرزندتان، راه را نشان دهید

ابتدا می‌توانید نحوه انجام کارهای کوچک را نشان دهید. اگر پسرتان میان‌وعده می‌خواهد، به او نشان دهید که سیب‌ها کجا هستند و چگونه می‌توان یکی از آن‌ها را شست. آیا دخترتان همیشه لباس‌های کثیفش را روی زمین می‌اندازد؟ یک سبد در اتاقش قرار دهید و به او نشان دهید که جای لباس‌های کثیف کجاست. مسئولیت‌ها را متناسب با سن فرزندتان مشخص کنید و حتی وقتی فرزندتان را در مورد وظایفی که انتظار دارید به‌تنهایی انجام دهد آگاه می‌کنید از کلمه «مسئولیت» استفاده کنید. استفاده از این کلمه باعث می‌شود که تکالیف برای کودک مهم و ضروری به نظر برسند.

الگوی خوبی در مسئولیت‌پذیری باشید

الگوی خوبی باشید و در مورد مسئولیت‌پذیری صحبت کنید. برای مثال میز صبحانه را با این جمله ترک کنید: «الان بشقاب خودمون رو توی سینک ظرف‌شویی میذاریم.» بارها و بارها از عبارات شامل «ما» استفاده کنید تا نشان دهید چگونه می‌توانید همه مسئولیت‌هایی دارند. از سایر اعضای خانواده و پرستار کودک خود نیز بخواهید این کار را انجام دهند. از اینکه چقدر این کارها سریع تبدیل به عادت در فرزندتان می‌شوند، شگفت‌زده خواهید شد.

فرزندتان را تحسین کنید

فرزند خود را تحسین کنیدبچه‌ها عاشق کمک کردن هستند. آن‌ها می‌خواهند کمک کنند. انجام تکالیف خانه به آن‌ها احساس کار کردن نمی‌دهد. این احساسات مثبت را در فرزندتان با تشویق و تحسین او حفظ کنید. برای مثال می‌توانید بگویید: «تو کتت رو به چوب‌لباسی آویزون کردی، بهت افتخار می‌کنم» یا «ممنون که سطل زباله اتاقت رو خالی کردی.» کودکان بعد از مدتی نسبت به یک کار تکراری احساس مالکیت پیدا خواهند کرد و این امر به آن‌ها کمک خواهد کرد که در موقعیت‌های دیگر مثل مدرسه یا قرار بازی نیز ابتکار عمل داشته باشند.

انتظارات خود را مدیریت کنید

وقتی از یک کودک پنج‌ساله می‌خواهید که تختخوابش را مرتب کند و او این کار را انجام می‌دهد، ممکن است تختخواب او هنوز هم نامتقارن باشد. از فرزندتان انتقاد نکنید. کاری که به خوبی انجام شده را تشخیص دهید و بعد دفعه بعدی که خواستید تخت خود را مرتب کنید به کودک نشان دهید که چگونه این کار را انجام می‌دهید.

ساختار و روتین داشته باشید

به جای ارائه پاداش برای انجام مسئولیت‌ها، یک برنامه با نتیجه نهایی مثبت ارائه دهید. برای مثال، فرزندتان قبل از تماشای تلویزیون، باید دندان‌هایش را مسواک بزند، صبحانه بخورد و لباس بپوشد. بنابراین، تماشای تلویزیون، به عنوان جایزه ارائه نمی‌شود و کودک باید بتواند به هر ترتیب روتین هرروزه را کامل کند.

یک کودک کوچک‌تر ممکن است نداند که این تکالیف، مسئولیت‌های او هستند اما اجازه دادن به او برای ایجاد یک ساختار سالم باعث می‌شود کودک در آینده برای انجام تکالیف بدون نق زدن آماده شود. همچنین می‌توانید برای فرزندتان یک چک‌لیست کارهای روزانه تهیه کنید.

پیامدها را بیاموزید

یادگیری مراقبت از وسایل خود نیز بخشی از مسئولیت‌پذیری در کودکان است. بنابراین لازم است به فرزندتان پیامدها را بیاموزید. برای مثال، برای اینکه فرزندتان بعد از درست کردن کاردستی، وسایلش را جمع کند به او اطلاع دهید که اگر میزش را نامرتب ترک کند تا فردا از استفاده از مداد رنگی و قیچی خود محروم می‌شود. در این صورت لازم است پیگیری کنید که اگر فرزندتان مسئولیتش را انجام نداد پیامدی که مشخص کرده‌اید را برای او اجرا کنید. هرچه در این کار ثابت‌قدم‌تر باشید کودک بیشتر به مسئولیت‌هایش عمل خواهد کرد یا حداقل کمتر غر خواهد زد.

درنهایت، انتخاب فرزند شما ممکن است این باشد که وسایلش را جمع نکند. شما ممکن است از اینکه پیامدها را برای فرزندتان اجرا کنید یا ناراحتی او را ببینید عصبانی شوید، ناراحت شوید یا بترسید اما اگر همیشه بخواهید مشکلات فرزندتان را حل کنید او با بزرگ شدن، مسئولیت‌پذیری را یاد نخواهند گرفت. اگر دخترتان هرروز کیفش را برای مدرسه آماده می‌کند و هر دفعه کفش ورزشی خود را فراموش کند، اگرچه می‌توانید کفشش را هر دفعه برایش ببرید اما این کار را نکنید. در این صورت، او دفعه بعد یاد می‌گیرد که مسئولیت‌های خود را به خاطر بسپارد.

پرورش مسئولیت‌پذیری اجتماعی در کودکان و نوجوانان

پرورش مسئولیت‌پذیری اجتماعی در کودکان و نوجوانانبخشی دیگر از مسئولیت‌پذیری در کودکان آموزش مسئولیت‌پذیری اجتماعی به آن‌هاست. با پیشرفت کلی کودکان، آن‌ها همچنین باید از مسئولیت‌های اجتماعی خود آگاه شوند. پرورش احساس مسئولیت اجتماعی در کودکان ضروری است زیرا آن‌ها آینده کشور ما هستند. کودکی که مسئولیت‌پذیری اجتماعی دارد می‌تواند به یک شهروند مسئول تبدیل شود. در ادامه به نکات پرورش مسئولیت‌پذیری اجتماعی در کودکان و نوجوانان پرداخته‌ایم.

  • زمانی که تصمیم دارید فعالیتی اجتماعی انجام دهید فرزندتان را نیز در این کار مشارکت دهید. می‌توانید برای افراد گرسنه غذا ببرید یا در زمستان به فقرا لباس گرم بدهید. به یاد داشته باشید فرزندتان در حال تماشای شماست.
  • اهمیت محیط‌زیست را برای فرزندتان توضیح دهید و در مراقبت از آن مثل استفاده نکردن از کیسه‌های پلاستیکی، فرزندتان را نیز مشارکت دهید. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به مقاله آموزش محیط زیست به کودک مراجعه کنید.
  • درباره نعمت‌هایی که فرزندتان از آن‌ها برخوردار است مثل در دسترس بودن غذا، لباس، سرپناه، والدین و غیره با او صحبت کنید و کودکانی را به فرزندتان نشان دهید که به این نعمات دسترسی ندارد.
  • هرگز در مورد هیچ دین و فرهنگی، صحبت‌های منفی نکنید.
  • فرزند خود را تشویق کنید که حقیقت را بیان کند و مسئولیت هر کاری که انجام داده است را به عهده بگیرد.
  • هنگامی‌که از کودک خود می‌خواهید حقیقت را بیان کند، مطمئن شوید که خودتان نیز همیشه حقیقت را بیان می‌کنید. در غیر این صورت این مسئله باعث می‌شود فرزند شما در مورد کار درست، گیج و سردرگم شود.

بازی برای مسئولیت‌پذیری کودک

بازی برای مسئولیت‌پذیری کودکبازی‌ها و کارهای ساده‌ای که نیازمند مشارکت فرزندتان هستند می‌توانند روش خوبی برای آموزش مسئولیت‌پذیری به کودک و بالا بردن احساس عزت‌نفس او باشند. در ادامه به چهار بازی اشاره شده است که با استفاده از آن‌ها می‌توانید مسئولیت‌پذیری را به فرزندتان بیاموزید.

این لباس کیه؟

وقتی لباس‌ها را از روی رخت‌آویز می‌آورید آن‌ها را بر روی زمین بریزید و بازی «این لباس کیه؟» را با فرزندتان انجام دهید. برای هر یک از اعضای خانواده یک سبد یا فضای جداگانه بگذارید. هدف این است که بفهمید هر لباس مربوط به چه کسی است و آن را در سبد موردنظر قرار دهید.

یاور آشپزخانه من

کودکان عاشق کمک کردن هستند و همه چیز برای آن‌ها مانند بازی کردن است. زمان صرف غذا فرصتی عالی برای آموزش مسئولیت‌پذیری به کودک خردسالتان است. او می‌تواند در تهیه غذا، سفره‌آرایی و بخش‌هایی از سرو غذا به شما کمک کند. پس‌ازآن، زمان تمیز کردن نیز لازم است. با یک کار و فعالیت کوچک شروع کنید و درحالی‌که خودتان در حال انجام دادن کارهای اصلی هستید اجازه دهید فرزندتان، برخی از کارهای کوچک را به عهده بگیرد.

بیا مرتبشون کنیم

ممکن است بارها به فرزندتان یادآوری کنید که اسباب‌بازی‌هایش را جمع کند و درنهایت هم مجبور شوید خودتان این کار را انجام دهید. با این حال، با یک روش ساده می‌توانید این کار را به یک بازی تبدیل کنید. برای مثال با فرزندتان تصمیم بگیرید اسباب‌بازی‌های با رنگ‌های متفاوت را جدا بچینید، آن‌ها را در کامیون بگذارید و سپس به سمت سبد اسباب‌بازی‌ها ببرید. همچنین می‌توانید آن را تبدیل به مسابقه کنید.

باغچه‌ای پر از درس

باغچه خانه شما دنیایی پر از هیجان و یادگیری را برای کودکان فراهم می‌کند. برای اینکه به فرزندتان مسئولیت‌پذیری را یاد بدهید می‌توانید به او یاد بدهید که چگونه از یک بذر یا نهال تا زمانی که کاملا رشد کند مراقبت کند. همچنین می‌توانید در مورد نیاز گیاهان به غذا، آب، هوا و آفتاب آموزش دهید. برای درست کردن یک باغچه کوچک سبزیجات وقت بگذارید و هنگام خوردن اولین محصول آن به هیجان فرزندتان توجه کنید. اگر فضای کافی ندارید می‌توانید سبزیجات را در گلدان بکارید.

کتاب مسئولیت‌پذیری کودکان

کتاب مسئولیت‌پذیری کودکان

در رابطه با پرورش مسئولیت‌پذیری در کودکان، کتاب‌های متعددی وجود دارند که برخی از آن‌ها برای والدین تالیف شده‌اند و برخی از آن‌ها نیز مخصوص کودکان است. در ادامه با این کتاب‌ها آشنا می‌شوید.

کتاب‌هایی برای والدین

  • آموزش مسئولیت‌پذیری به کودکان
  • به فرزندتان کمک کنید شهروندی مسئول شود!– با فعالیت‌های پیشنهادی برای دانش‌آموزان دبستانی و دبیرستانی
  • مسئولیت‌پذیری: روند شکل‌گیری مسئولیت‌پذیری در فرزندان

کتاب‌هایی برای کودکان

  • تک‌وتنها توی این دنیا به این بزرگی
  • کنسرت پنج موش بامزه
  • فرانکلین یک حیوان خانگی می‌خواهد
  • من نبودم!
  • تقصیر من نبود که…

درنهایت، لازم به ذکر است که پرورش مسئولیت‌پذیری در کودکان، کار آسانی نیست اما چه بخشی از فرزندپروری، آسان است؟ آموزش مسئولیت‌پذیری به کودکان نیاز به صبر و مداومت شما و سال‌ها زمان دارد اما اگر نکاتی که در این مقاله مطرح شد را رعایت کنید احتمال بیشتری وجود دارد که فرزندی مسئولیت‌پذیر داشته باشید که در آینده و بزرگسالی نیز از این ویژگی برخوردار باشد.

یک جواب رضایت بخش

در آخر این مقاله خوب است که به یک نکته اشاره کنیم و آن هم جواب‌های رضایت بخش است. ما می‌توانیم در گفت‌و‌گوهای خود با کودکان، به صورت آگاهانه جملاتی را به کار گیریم که نشانه‌ی اعتقاد ما نسبت به توانایی کودک در تصمیم‌گیری عاقلانه است. به چه معنا؟ هنگامی که پاسخ درونی ما به درخواست‌های کودک «بله» است، می‌توانیم این پاسخ را در قالب عبارت‌هایی بیان کنیم که منجر به پرورش حس استقلال در کودک شود:

«اگر دلت میخواد»

«اگر واقعا این همون چیزیه که دوست داری»

«تو خودت درباره آن تصمیم بگیر»

« بستگی به خودت داره»

«انتخابش کاملا با خودته»

«هر تصمیمی بگیری من قبول دارم»

این جمله‌ها باعث می‌شود که کودک، از این که خودش تصمیم می‌گیرد، رضایت خاطر بیشتری داشته باشد و از اعتمادی که به او داریم لذت ببرد.

آیا برای شما هم استقلال و مسئولیت‌پذیری کودکتان دغدغه است؟ برای پرورش حس مسئولیت‌پذیری در او چه کارهایی انجام داده‌اید؟ خوشحال می‌شویم اگر در کامنت‌ها نظراتتان را با ما و دیگران در میان بگذارید.

 

منابع:

کتاب والدین و تربیت فرزند اثر هایم گینات / care / empoweringparents / centerforparentingeducation / motherly / petitjourney / indiaparenting

میانگین امتیاز: ۴ / ۵. تعداد آرا: ۱

guest
0 دیدگاه
Inline Feedbacks
View all comments
مطالب مرتبط:
فهرست