کتاب و کتابخوانی کودک
  1. خانه
  2. روانشناسی کودک
  3. مهارت‌های فرزندپروری
  4. کتابخوانی کودک | چگونه کودک را به کتابخوانی علاقه‌مند سازیم؟

کتابخوانی کودک | چگونه کودک را به کتابخوانی علاقه‌مند سازیم؟

  1. خانه
  2. روانشناسی کودک
  3. مهارت‌های فرزندپروری
  4. کتابخوانی کودک | چگونه کودک را به کتابخوانی علاقه‌مند سازیم؟
کتابخوانی کودک | چگونه کودک را به کتابخوانی علاقه‌مند سازیم؟
کتاب و کتابخوانی کودک

کتابخوانی کودک و علاقه‌مندکردن او به کتاب، یکی از دغدغه‌­های اصلی ما والدین است. چطور می‌توانیم کودکانمان را به کتاب و کتابخوانی ترغیب کنیم؟ در این مطلب قصد داریم به ارائه‌ی روش‌های علاقمندساختن کودکان به کتاب‌خوانی و تبدیل آن به یک عادت دلنشین صحبت کنیم. فهرست مطالب به شرح زیر است:

  • فواید کتاب و کتابخوانی
  • روش‌هایی برای ترغیب کودکان به کتاب و کتابخوانی

فواید کتاب و کتابخوانی

خواندن کتاب‌هایی که متناسب با سن و شرایط کودک باشد، فواید زیادی برای کودک دارد. کتاب‌ها باعث بالارفتن شناخت کودک نسبت به خود و محیط اطراف و جهانش می‌شوند. کتاب‌ها باعث شکل‌گیری باورها، شخصیت و رفتارهای کودکان می‌شوند. کتاب کودکان را تشویق می‌کند تا درباره‌­ی تجربیات، احساسات، نیازها و مشکلات خود صحبت کنند. شخصیت‌های کتاب و همانندسازی با آن‌ها، به کودک کمک می‌کند تا احساسات و نیازهای خودش را بشناسد و راه‌هایی را برای رفع نیاز‌هایش یاد بگیرد. (+)

در مجموع، کتاب‌خوانی باعث افزایش خودآگاهی، هوش هیجانی، خلاقیت، مهارت‌های کلامی و زبانی از جمله گسترش خزانه واژگان کودک می­شود.

روش‌هایی برای ترغیب کودکان به کتاب و کتابخوانی

روش‌های بسیاری برای تشویق و ترغیب کودکان به مطالعه و خواندن کتاب وجود دارد. در ادامه درباره‌ی چند روش با شما صحبت خواهیم کرد.

هم‌صحبت شدن با کودک درباره‌ی کتاب

یکی از مهم­ترین کار‌ها این است که در مورد داستان و شخصیت­ها، در مورد مفاهیم عینی و ضمنی داستان با کودک صحبت کنیم، سوال بپرسیم، کودک را به فکر واداریم و در بحث و داستان مشارکت دهیم، به این ترتیب مهارت‌های تحلیلی کودک را بالا می­بریم. می­توانیم از کودک بپرسیم به نظرش چرا فلان اتفاق در داستان افتاد، چرا شخصیت‌های داستان فلان احساس یا تجربه را داشتند، اگر او به جای هر یک از شخصیت های داستان بود چه می­کرد و … .

آخر داستان چه می‌شود؟

از دیگر کارهایی که می‌توانیم برای افزایش خلاقیت کودک انجام دهیم این است که از کودک بخواهیم پایان داستان را حدس بزند یا پایان داستان را با تفکر و سلیقه‌ی خودش تغییر دهد. می‌توانیم از کودک بخواهیم کتاب را تصویرسازی کند یا اگر کتاب مصور است، برداشت خودش از داستان و شخصیت‌های آن را نقاشی کند.

کتابخوانی و بازی

بازی­‌کردن داستان کتاب، یکی دیگر از کارهایی است که می­توانیم برای جذاب­نمودن کتاب و کتابخوانی برای کودکان، استفاده کنیم. برای کودکان بزرگ‌تر، می‌توانیم همراه با کودک، نمایشی از داستان کتاب طراحی کنیم و صحنه­ی نمایش را با وسایلی که در خانه داریم آماده کنیم. این کار هم باعث وقت­گذراندن با کودکانمان می‌شود که ارتباط ما را با او قوی‌تر و نزدیک‌تر می‌کند و هم باعث افزایش خلاقیت هر دوی ما می‌شود؛ همچنین این فعالیت باعث تأمل بیشتر کودکمان روی داستان و شخصیت‌ها شده و مهارت‌ همدلی و هوش هیجانی او را افزایش می‌دهد.

با هم کتاب بخوانیم و هر کس نقش یکی از شخصیت­های کتاب را به عهده بگیرد. صدایمان را تغییر دهیم و ادای شخصیت­های کتاب را دربیاوریم. با این روش، زمان کتابخوانی را مفرح و لذت­بخش کرده‌ایم. کتاب خواندن نباید شبیه یک وظیفه و تکلیف شود.

برگزاری مسابقاتی در زمینه‌ی کتابخوانی، در خانواده و فامیل و تهیه‌ی یک جایزه­­ی جالب و یک لوح برای برنده، از دیگر روش‌های علاقمندسازی کودک به کتاب و کتابخوانی است. اشتیاق و هیجان شما در برگزاری این مسابقه، شوق کودک را برای شرکت در مسابقه افزایش می‌دهد.

کتاب خواندن هم به اندازه‌ی درس خواندن مهم است!

نکته­ای که باید رعایت کنیم این است که همان اهمیتی را که برای کتب درسی و درس­ خواندن قائل می‌شویم، برای کتاب‌های غیردرسی هم قائل شویم. بالارفتن اطلاعات عمومی کودک و تاثیرات مطالعه و کتابخوانی که پیش‌تر گفته شد، در درک بهتر کتاب‌های درسی هم به کودک کمک می­کند و باعث پیشرفت تحصیلی او می‌شود.

صبور باشیم.

 به یاد داشته­ باشیم که کتابخوان­کردن کودکان یک فرآیند است. بهتر است کتابخوانی را از سنین پایین شروع کنیم، صبور باشیم و در تشویق کودک مداومت داشته ­باشیم.

بهتر است جواب سوال‌های کودکمان را به سرعت ندهیم. بهتر است از کنجکاوی‌ها و سوال‌های کودکان برای تشویق آن‌ها به مطالعه استفاده کنیم. برای مثال می­توانیم به او بگوییم “چه سوال خوبی پرسیدی. منم دقیق نمیدونم! بیا بریم در موردش بخونیم.”

تنوع در کتابخوانی

در حوزه‌ی کتابخوانی بهتر است از کتاب‌های کاغذی و کتاب‌های دیجیتالی و صوتی در کنار هم استفاده کنیم. این کار باعث می‌شود تا مهارت‌های دیداری و شنیداری کودک را در کنار هم تقویت کنیم. گوش­دادن به کتاب‌های صوتی به تمرکز بیشتری نیاز دارند اما باعث فعال‌ترشدن تخیل کودکمان می‌شوند. پس فراموش نکنیم که از انواع منابع و قالب‌های کتابخوانی استفاده کنیم.

بهتر است در زمینه‌های مختلف و موضوعات متنوع برای کودک کتاب تهیه کنیم، کتاب­های داستانی، طنز، تخیلی، علمی، زندگی­نامه، معمایی و … . کتاب‌های فلسفه برای کودکان را نیز، فراموش نکنیم.

با کودک کتاب بسازیم

به کودک کمک کنیم از کتاب‌هایی که می‌خواند خلاصه‌ای تهیه کند و نام کتاب، نویسنده و انتشارات آن را بنویسد. اگر کودک سال‌های ابتدایی دبستانش را می‌گذراند، بهتر است در نوشتن به وی کمک کنید و در این مسیر تلاش کنید که کودک، بیشتر جملات و تجربیات خودش را روی کاغذ بیاورد. سپس می‌توانید نوشته­ها را صحافی کنید و از کودکتان بخواهید که برای کتابش اسم انتخاب کند؛ همچنین می‌توانید جلد کتاب را با کمک همدیگر طراحی کنید. این چنین در پایان فصل یا سال، او کتابی خودساخته دارد که باعث افزایش خلاقیت، اعتمادبه­نفس و تقویت مهارت‌های نوشتاری او شده و به او نشان می­دهد که تا به حال چند کتاب خوانده­است. این فعالیت در علاقمندساختن کودک به کتاب­خواندن بسیار موثر است. علاوه بر این، این کتاب‌ها برایتان یادگاری‌های بسیار ارزشمندی خواهدساخت که تا سال‌های سال از دیدشان لذت خواهیدبرد.

یادمان نرود که ما الگو هستیم!

مثل همیشه خودمان الگوی کودک هستیم. خودمان الگویی از یک فرد کتاب­‌دوست و کتاب­خوان باشیم. خیلی خوب است که در تمام اوقات و مکان‌ها کتابی همراه خود داشته­ باشیم، حتی اگر فرصت خواندن آن را هم پیدا نکنیم. خوب است که در خانه، کودک بیشتر از تلفن همراه یا تبلت، کتاب را در دستان ما ببیند.

کتاب­ خواندن و مطالعه باید کاری مداوم و روزمره در زندگی تمام اعضای خانواده باشد. بهتر است هر روز زمانی را صرف مطالعه کنیم و شرایط مناسبی را در خانه برای این کار فراهم کنیم. برای مثال، خاموش­‌بودن تلویزیون و ایجاد فضایی آرام و دلچسب همراه با موسیقی ملایم و بی­کلام.

رفتن به کتابخانه و کتابفروشی‌ها به صورت هفتگی یا ماهانه و دیدن کودکان دیگر که مشغول خرید یا مطالعه‌ی کتاب هستند باعث افزایش علاقه و اشتیاق کودک به کتاب و کتابخوانی می‌شود.

در کنار هدیه‌­هایی که به کودک می دهیم حتما یک کتاب هم هدیه دهیم. سعی کنیم کتاب، جزئی جدانشدنی از هدیه­‌هایمان باشد. اگر دوست دارید بیشتر با انتشاراتی که در زمینه‌ی چاپ و نشر متاب کودک کار می‌کنند آشنا شوید، توصیه می‌کنیم به مقاله‌ای که درباره‌ی انتشارات کودک نوشته‌ایم سر بزنید.

امیدواریم این مقاله برایتان مفید بوده ­باشد. بسیار خوشحال می­شویم تا نظرات خود را با ما در میان بگذارید تا به کمک شما، مقالات بهتر و مفید‌تری ارائه دهیم😊

اگر فکر می‌کنید که این مقاله می‌تواند برای دیگران هم مفید باشد، خوشحال می­شویم تا آن را برای دیگران هم بفرستید و در نشردادنش به ما کمک کنید.

نویسنده: نسیم مصلحی / روانشناس کودک و نوجوان

 

میانگین امتیاز: 0 / 5. تعداد آرا: 0

guest
0 دیدگاه
Inline Feedbacks
View all comments
مطالب مرتبط:
فهرست